Jumat, 17 Januari 2020

Sinau Cerkak


CERKAK


APA IKU  CERKAK?
Cerkak yaitu gancaran sing ngandharake sarining kedadosan utawi lelakon saking awal ngantos pungkasa kanthi cekak wae. Crito iki nduweni wiji ingkang ringkes, padet, uga sakedhik alur cerito.
UNSUR  CERKAK
Unsur intrinsik:
a)      Tema, yaiku minangka ide pokok utawa masalah sing utama ingkang dhasaring lakuning cariyos.
b)      Setting/latar, yaiku minangka latar belakang sing mbantu cethanung laku crito. Setting iku ngemot wekdal,panggenan,swasana.
c)      Punjening crito/sudut pandang. Inggih menika posisi pangripta wonten ing cariyos.
d)      Alur/plot, yaiku rerangkening/cengkoranganing prastawa/kedadeyan ing cariyos. Alur diperang dadi 2 yaiku, alur maju iku yen prastawa iku lumaku kanthi trap-trapan adhedhasar kronologi tumuju ing alur cariyos.
e)      Penokohan, yaiku nggambaraken karakter kanggo paraga/pelaku. Pargaa bisa dingerteni karaktere saking tumindake, ciri fisik,lingkungan, lan sapituture.
f)       Konflik, yaiku perkara kang dadi punjere cariyos.
g)      Amanat, yaiku inggih menika pitutur utawi pesen pangripta ingkang badhe dipunaturaken dhumateng pamaos.
NILAI KANG KAMOT SAJRONING CERKAK
  • ·         Nilai budaya, iku wonten sesambungan kaleh pamikir, pakulinan, lan asil karya cipta
  • ·         Nilai sosial, iku wonten sesambungan kaleh tata laku pasrawungan ing antaranipun pawongan siji lan liyane.
  • ·         Nilai moral, iku wonten sesambungan kaleh tumindak becik lan ala kang minangka dhasar panguripan manungsa lan masarakat.
  • ·         Nilai religius, iku wonten sesambungan karo tuntunan agama lan kapercayaan.
  • ·         Nilai pendidikan/edukasi, iku wonten sesambungan karo owah owahan tingkah laku saka laa dadi becik.
  • ·         Nilai estetis/keindahana, iku wonten sesambungan karo bab bab ingkang narik kawigaten, kaendahan, seni, utawa nyenengke.
  • ·         Nilai etika, iku wonten sesambungan kaleh sopan santun lan subasita ing bebrayan.
  • ·         Nilai politis, iku wonten sesambungan kaleh pamarentah.
  • ·         Nilai kemanusiaan, iku wonten sesambungan kaleh sipat sipat manungsa.

SINOPSIS CERKAK
Sinopsis yaiku ringkesan crito saking alur ingkang dawa dadi cekak nanging saget njlentrehke crita sakabehe. Bab-bab ingkang kudu diperhatikke nalika badhe nulis sinopsis:
§  Tema : gagasan pokok, pokok crita
§  Latar : papan lan wekdal dumadine prastawa
§  Alur : lakuning crita
§  Penokohan : paraga crita
Saka katrangan kasebut banjur bisa digawe sinopsis.


Sumber : Prigel Basa Jawa kanggo SMA/SMK/MA Kelas X



3 komentar: